Je staat er misschien niet bij stil als je net verhuisd bent naar een nieuwe stad of wijk. Je zoekt een huisarts, typt in Google "huisarts in de buurt" en probeert een afspraak te maken.
▶Inhoudsopgave
Maar dan gebeurt het: geen plek. Overal. Of je krijgt een vriendelijke maar dwingende mail terug: "Helaas, onze praktijk is gesloten voor nieuwe patiënten." Hoe kan dat in 2026 in een land als Nederland, waar we toch zo goed verzekerd zijn?
Het antwoord is complexer dan je denkt. Laten we dit samen uitzoeken, zonder ingewikkelde woorden, maar wel met de harde waarheid.
De koude realiteit: te veel patiënten, te weinig handen
Stel je voor: je bent huisarts. Je begint je dag om half negen en je eindigt soms pas na zeven uur 's avonds.
Tussen die tijd heb je twintig tot vijfentwintig afspraken. Dat is het maximum wat een mens redelijkerwijs aankan zonder fouten te maken. Toch? In 2026 is de werkdruk in de zorg niet minder geworden, maar juist harder. De bevolking groeit, maar het aantal huisartsen groeit niet mee. Integendeel.
Veel oudere huisartsen gaan met pensioen en jonge artsen kiezen vaker voor een specialisatie in het ziekenhuis of voor een baan in de ggz, omdat de werkdruk in de huisartsenpraktijk vaak als onhoudbaar wordt ervaren. De cijfers liegen er niet om.
Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) waarschuwt al jaren voor een tekort. In 2026 is de kloof tussen vraag en aanbod groter dan ooit.
Een gemiddelde huisartsenpraktijk mag volgens de richtlijnen niet meer dan 2.100 patiënten in de administratie hebben. In de praktijk zitten veel praktijken al boven die 2.300 of 2.400. Wanneer de praktijk vol is, is de deur simpelweg dicht. Er is geen ruimte meer voor extra monden om te voeden, letterlijk en figuurlijk.
De administratie is een onzichtbare muur
Denk je dat een huisarts alleen maar patiënten spreekt? Dan heb je het mis.
Voor elke patiënt die je ziet, gaat er minimaal evenveel tijd zitten in administratie.
In 2026 is de digitalisering ver doorgevoerd. Patiëntenportalen zoals MijnGezondheid en de App van de huisarts zijn overal. Patiënten sturen e-mails, appjes en uploads van foto’s.
Veel praktijkondersteuners zijn dagelijks bezig met het verwerken van deze berichten. Een huisarts moet dit alles controleren en verwerken. De werkdruk zit hem dus niet alleen in het consult aan de keukentafel, maar ook achter het scherm. Veel praktijken kunnen de instroom van nieuwe digitale vragen simpelweg niet aan.
Om de kwaliteit van zorg voor bestaande patiënten te garanderen, kiezen praktijken er daarom voor om geen nieuwe patiënten aan te nemen.
Het is een keuze voor kwaliteit boven kwantiteit.
De vergrijzing: ouderen vragen meer tijd
Er is nog een andere factor die een rol speelt: de vergrijzing. In 2026 zijn er steeds meer ouderen die langer thuis wonen. Ze hebben vaker meerdere chronische aandoeningen tegelijk, zoals diabetes, hartfalen en COPD.
Dit noemen we multimorbiditeit. Een afspraak met een oudere patiënt duurt vaak langer dan een afspraak met een gezonde twintiger.
Er moet meer worden geluisterd, meer worden uitgelegd en er zijn vaak complexe medicijnenschema’s die moeten worden gecheckt. Omdat deze groep patiënten groeit, verdringt deze groep de ruimte voor nieuwe, jonge patiënten.
Huisartsen moeten keuzes maken. Ze kunnen niet oneindig doorgaan met uitbreiden, want dan daalt de kwaliteit van zorg voor iedereen onder een bepaalde grens.
Financiële druk en praktijkvoering
Je zou denken dat meer patiënten meer inkomsten betekenen. In theorie klopt dat, maar in de praktijk van 2026 is het plafond bereikt.
Huisartsenpraktijken zijn vaak kleine bedrijven. Ze moeten huur betalen, personeel betalen (assistentes, praktijkverpleegkundigen) en investeren in apparatuur. De vergoedingen van zorgverzekeraars staan onder druk.
Hoewel de basisverzekering in Nederland voor iedereen toegankelijk is, is de financiële ruimte voor de huisarts niet oneindig.
Als een praktijk groeit, moeten er vaak meer uren worden gedraaid door hetzelfde aantal mensen, of er moeten dure zzp’ers worden ingehuurd om de gaten te vullen. Veel praktijken hebben in 2026 besloten om hun groei te stoppen om financieel gezond te blijven. Een praktijk die financieel instort, kan helemaal geen zorg leveren.
De zoektocht naar een plek: wat kun je zelf doen?
Het is frustrerend als je nergens terechtkunt. Vooral in stedelijke gebieden en in nieuwbouwwijken is de druk het grootst.
Hier verhuizen veel mensen naar toe, maar de praktijken groeien niet snel genoeg mee. In landelijke gebieden is het soms anders: daar is wel ruimte, maar is de praktijk vaak verder weg. Wat veel mensen in 2026 niet weten, is dat je bij praktijken digitaal kunt inschrijven. Lukt dat niet direct? Dan kun je je vaak op een interne wachtlijst laten plaatsen.
Sommige praktijken openen hun deuren tijdelijk weer als er een patiënt vertrekt of als er extra capaciteit vrijkomt door bijvoorbeeld een nieuwe collega. Het loont dus om af en toe te bellen, ook al staat er op de website dat de praktijk vol is.
Een andere optie is de huisartsenpost. Let wel: de huisartsenpost (HAP) is voor spoed.
Je kunt je daar niet inschrijven voor reguliere zorg. Wel kun je daar terecht voor dringende vragen als je echt nergens staat ingeschreven. Zij kunnen soms helpen met het vinden van een praktijk in de regio die wel ruimte heeft, al is dat geen garantie.
De toekomst van de huisartsenzorg
De problematiek van huisartsen die nieuwe patiënten weigeren, is in 2026 een symptoom van een systeem dat op volle toeren draait.
Het is niet omdat huisartsen niet willen, maar omdat het echt niet anders kan. De zorg is kwetsbaar geworden. Er zijn initiatieven gaande om dit op te lossen.
Denk aan groepspraktijken waarbij huisartsen samenwerken in een gezondheidscentrum. Of de inzet van triagisten die eerst kijken of een afspraak nodig is.
Ook zorgtechnologie, zoals slimme apps die klachten meten, helpt om de druk te verlagen.
Maar al deze oplossingen kosten tijd. En tijd is precies wat huisartsen in 2026 niet hebben. De komende jaren zal er veel veranderen in de huisartsenzorg. Maar voor nu, in 2026, is de boodschap helder: een huisarts zoeken in Amsterdam als expat is niet meer vanzelfsprekend.
Het is een schaars goed geworden. Als je een plek vindt, bewaar die dan goed.
En als je net verhuisd bent, wees geduldig. De huisarts doet zijn best, maar de praktijk zit vol. Wat als geen enkele huisarts plek heeft?